โรค ไทรอยด์ เป็นอีกหนึ่งโรคที่พบบ่อย ซึ่งโรคนี้สามารถรักษาให้หายได้ แต่โอกาสกลับมาเป็นซ้ำก็สูงเช่นกัน ดังนั้น เราควรทำความรู้จักกับอาการที่แสดงว่าต่อมไทรอยด์มีความผิดปกติ รวมทั้งปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิดโรค เพราะการรู้เท่าทันจะช่วยให้เราสามารถหลีกเลี่ยงพฤติกรรมบางอย่างเพื่อลดโอกาสเป็นโรคไทรอยด์ได้
ไทรอยด์ คืออะไร ?
ถ้าเรากล่าวถึงไทรอยด์เฉยๆ ก็จะหมายถึงอวัยวะอย่างหนึ่งที่อยู่บริเวณลำคอของเราทุกคน ซึ่งทุกคนคงเคยได้ยินชื่อของอวัยวะชิ้นนี้ก็คือต่อมไทรอยด์ ซึ่งต่อมไทรอยด์นี้เป็นต่อมไร้ท่อที่ใหญ่ที่สุดในร่างกายมนุษย์ มีหน้าที่ผลิตฮอร์โมนไทรอยด์ ซึ่งเป็นฮอร์โมน ที่มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการเจริญเติบโตของร่างกาย ช่วยควบคุมอุณหภูมิในร่างกาย ช่วยเผาผลาญสารอาหาร กระตุ้นการทำงานของระบบหัวใจและหลอดเลือดรวมทั้งควบคุมการทำงานของอวัยวะอื่น ๆ ทั่วร่างกาย หากต่อมนี้ทำงานผิดปกติก็จะเกิดผลทำให้ร่างกายทำงานผิดปกติไปด้วย แต่ถ้าพูดถึงโรคไทรอยด์ ก็จะหมายถึงโรคที่มาจากความผิดปกติของต่อมไทรอยด์นั่นเอง
รู้ไหม? ไทรอยด์เกิดความผิดปกติได้หลายรูปแบบ
- ภาวะไทรอยด์ฮอร์โมนสูง (Hyperthyroidism) คือ ภาวะต่อมไทรอยด์ทำงานเกินจนผิดปกติ
- อาการ คือ เหนื่อยง่าย มือสั่น ใจสั่น น้ำหนักลดลง รู้สึกหิวบ่อย รับประทานเก่ง ขับถ่ายบ่อยผิดปกติ ผมร่วง ประจำเดือนมาไม่ปกติ ร้อนง่าย เป็นต้น
- วิธีการรักษา รับประทานยาเพื่อรักษาลดฮอร์โมนต่อมไทรอยด์ การกลืนน้ำแร่ไอโอดีนที่เกาะกับสารรังสี เพื่อทำให้ต่อมไทรอยด์ทำงานน้อยลงและมีขนาดที่เล็กลง หากมีคอโตมากจนผิดปกติควรทำการผ่าตัด
หากไม่ทำการรักษาจะทำให้เหนื่อยง่าย ใจสั่น หัวใจเต้นผิดจังหวะ ภาวะหัวใจล้มเหลวหรือหัวใจวาย และภาวะน้ำท่วมปอด
- ภาวะไทรอยด์ฮอร์โมนต่ำ (Hypothyroidism) เกิดจากต่อมไทรอยด์ที่ผลิตฮอร์โมนน้อยกว่าปกติ หรือมีการอักเสบของต่อมไทรอยด์ ทำให้มีการผลิตฮอร์โมนที่น้อยลง
- อาการ จะตรงข้ามกับภาวะไทรอยด์ฮอร์โมนสูง (Hyperthyroidism) คือ น้ำหนักขึ้น เบื่ออาหาร เพลียง่าย ง่วงนอนบ่อย ผิวแห้ง ท้องผูกบวม หนาวง่าย เป็นต้น
วิธีการรักษา การให้ฮอร์โมนเสริมไทรอยด์ เพื่อให้ฮอร์โมนในร่างกายปรับเข้าสู่ภาวะปกติ
หากไม่ทำการรักษาจะทำให้อ้วนขึ้น มีน้ำในช่องปอดและช่องหัวใจ เนื่องจากเกิดจากการบวมน้ำ
- อาการ จะตรงข้ามกับภาวะไทรอยด์ฮอร์โมนสูง (Hyperthyroidism) คือ น้ำหนักขึ้น เบื่ออาหาร เพลียง่าย ง่วงนอนบ่อย ผิวแห้ง ท้องผูกบวม หนาวง่าย เป็นต้น
- ก้อนที่ต่อมไทรอยด์ หรือเนื้องอกต่อมไทรอยด์ คือ เนื้อเยื่อที่โตผิดปกติ โดยที่ไม่ทราบสาเหตุที่ชัดเจน
- อาการ อาจทำให้เสียงแหบ กลืนอาหารหรือของเหลวลำบาก เนื่องจากไทรอยด์มีขนาดที่โตจนไปเบียดอวัยวะแถวลำคอ
- วิธีการรักษา หากก้อนที่ต่อมไทรอยด์ใหญ่จนเกินไป หรือมีภาวะความเสี่ยงว่าเป็นเนื้อเยื่อไม่ดีควรทำการผ่าตัด หากไม่ทำการรักษาอาจทำให้เกิดโรคมะเร็งต่อมไทรอยด์
- ต่อมไทรอยด์อักเสบ (Thyroiditis) เกิดจากเชื้อไวรัสหรือเชื้อแบคทีเรีย
- อาการ เจ็บที่บริเวณต่อมไทรอยด์ อาจมีก้อนเนื้อหรือไม่มีก็ได้ มีไข้ขึ้น
- การรักษา รับประทานยาเพื่อลดอาการอักเสบ
วิธีการรักษาอาการไทรอยด์ผิดปกติทำได้อย่างไรบ้าง
ไทรอยด์เป็นพิษ ปัจจุบันสามารถรักษาได้หลายวิธี ซึ่งอันนี้ก็ขึ้นอยู่กับระดับความรุนแรงในอาการของผู้ป่วย รวมถึงลักษณะของโรคที่มาด้วย การรักษาก็จะมีตั้งแต่ การรับประทานยาที่มีฤทธิ์ไประงับการสร้างฮอร์โมน การผ่าตัดต่อมไทรอยด์ การรับประทานน้ำแร่ไอโอดีนชนิดที่มีการปล่อยกัมมันตภาพรังสีออกมา เพื่อต้องการให้รังสีนี้ไปทำลายต่อมไทรอยด์ที่เกินออกมา ซึ่งรังสีนี้จะทำงานโดยตรงกับต่อมไทรอยด์จึงไม่เป็นอันตรายต่อร่างกาย ส่วนไทรอยด์ต่ำ รักษาโดยการเสริมฮอร์โมนให้ระดับเป็นปกติ
ปัจจัยใดบ้างที่เพิ่มความเสี่ยงโรคไทรอยด์
- พันธุกรรรม
- การสูบบุหรี่
- การดื่มแอลกอฮอลล์
- อดหลับ อดนอน หรือพักผ่อนไม่เพียงพอบ่อย ๆ
- มีภาวะความเครียดสูง